KONTAKT
tel. 3269318
tel. kom. 0602649499
mail: radekzet@wp.pl
GG: 3006826
powiadom znajomego

MEINE UNIVERSITÄT

GRAMMATIK

TESTE

ÜBUNGEN

TEXTE

SITUATIONEN

WORTSCHATZ

HUMOR

WÖRTERBÜCHER

 

GRAMMATIK - przyimek

Przyimek to nieodmienna część mowy; jest wyrazem niesamodzielnym i stanowi nierozdzielną całość z rzeczownikiem lub zaimkiem. Przyimki rządzą poszczególnymi przypadkami rzeczownika lub zaimka.

Przyimki z celownikiem - Präpositionen mit dem Dativ

Po przyimkach: "aus", "bei", "gegenüber", "mit", "nach", "seit", "von", "zu" rzeczownik występuje zawsze w celowniku.

1. aus (z)

Um 14 Uhr gehe ich aus der Schule. (O godz. 14 wychodzę ze szkoły.)
Die Bluze ist aus Wolle. (Bluzka jest z wełny.)

2. bei (u, przy, koło)

Das Haus liegt bei der Schule. (Dom znajduje się przy szkole.)
Ich wohne bei dem Opa. (Mieszkam u dziadka.)

3. gegenüber (naprzeciwko, wobec)

Mein Haus liegt der Post gegenüber. (Mój dom znajduje się naprzeciwko poczty.)
Er war sehr nett mir gegenüber. (On był wobec mnie bardzo miły.)

Uwaga! Ten przyimek najczęściej występuje za rzeczownikiem w znaczeniu "naprzeciwko".

4. mit (z)

Ich schreibe mit dem Kuli. (Piszę długopisem.)
Ich bin mit dem Bus gefahren. (Jechałam autobusem.)

5. nach (po, do, według)

Wir fahren nach Polen. (Jedziemy do Polski.)
Nach der Schule gehe ich ins Kino. (Po szkole idę do kina.)

6. seit (od w znaczeniu czasowym)

Ich kenne ihr seit einem Monat. (Znam ją od miesiąca.)
Ich warte hier seit 20 Minuten. (Czekam tu od 20 minut.)

7. von (od, z, o)

Er hat das Buch von seiner Frau bekommen. (On dostał książkę od swojej żony.)
Der Bus kommt von Berlin. (Autobus przybywa z Berlina.)

8. zu (do)

Sie geht zu ihm. (Ona idzie do niego.)
Ich fahre zum Stadion. (Jadę na stadion.)

Uwaga! W języku niemieckim przyimki występujące z celownikiem łączą się często z rodzajnikiem:

an + dem = am
in + dem = im
zu + dem = zum
bei + dem = beim
von + dem = vom
zu + der = zur

 

Przyimki z biernikiem - Präpositionen mit dem Akkusativ

Przyimki: "durch", "etlang", "für", "gegen", "ohne", "um" rządzą zawsze biernikiem:

1. durch (przez)

Sie gehen durch den Park. (Oni idą przez park.)
Wir gehen durch die Wiese. (Idziemy przez łąkę.)

2. etlang (wzdłuż)

Er geht die Straße etlang. (Idziemy wzdłuż ulicy.)
Peter geht die Küste etlang. (Piotr idzie wzdłuż wybrzeża.)

Uwaga! Przyimek "etlang" występuje po rzeczowniku.

3. für (dla, za)

Dieses Geschenk ist für meinen Vater. (Ten prezent jest dla mojego ojca.)
Ich danke für das Geschenk. (Dziękuję za prezent.)

4. gegen (przeciwko, około)

Sie geht gegen 14 Uhr aus der Schule. (Ona wychodzi około 14 godz. ze szkoły.)
Er ist gegen mich. (On jest przeciwko mnie.)

5. ohne (bez)

Er ist ohne mich ins Kino gegangen. (On poszedł beze mnie do kina.)
Ich gehe dort ohne Mantel. (Idę tam bez płaszcza.)

Uwaga! Po przyimku "ohne" często nie stawia się rodzajnika.

6. um (wokół, dookoła)

Wir sitzen um den Tisch.

Uwaga! Przyimki występujące z biernikiem też łączą się z rodzajnikiem tworząc formy ściągnięte:

in + das = ins
für + das = fürs
an + das = ans

 

Przyimki z dopełniaczem - Präposition mit dem Genitiv

Po przyimkach: "anstatt", "statt", "trotz", "während", "wegen" rzeczownik występuje zawsze w dopełniaczu:

1. anstatt, statt (zamiast)

Warum kommst du statt deines Vaters? (Dlaczego przychodzisz zamiast twojego ojca?)

2. trotz (mimo)

Trotz des Reges gehen wir ins Kino. (Mimo deszczu idziemy do kina.)

3. während (podczas)

Während des Winters muß man die Waldtiere füttern. (Podczas zimy trzeba karmić dzikie zwierzęta.)

4. wegen (z powodu)

Wegen des Abiturs muß ich lernen. (Z powodu matury muszę się uczyć.)

Istnieje jeszcze pewna grupa wyrazów spełniających funkcję przyimków rządzących dopełniaczem:

außerhalb (na zewnątrz, poza);
anläßlich (z okazji);
betreffs (odnośnie);
hinsichtlich (ze względu, odnośnie);
infolge (wskutek);
innerhalb (wewnątrz, w ciągu).

 

Przyimki z celownikiem i biernikiem - Präposition mir dem Dativ und Akkusativ

W języku niemieckim istnieje pewna grupa przyimków, które łączą się zarówno z 3, jak i z 4 przypadkiem. Ich użycie uzależnione jest od postawionego do zdania pytania: "wo?" (gdzie?) lub "wohin?" (dokąd?).

Pytanie "wohin?" związane jest z ruchem, przemieszczeniem, dlatego też na to pytanie odpowiada biernik, np.: Er legt das Heft auf den Tisch. (do tego zdania można ułożyć pytanie: Wohin legt sie das Heft?)

Za to na pytanie "wo?" odpowiada celownik, a czasownik oznacza stan spoczynku lub ruchu bez zmiany miejsca, np.: Er sitzt an dem Fenster. (można tu zadać pytanie: Wo sitzt er?)

W języku polskim pytania "gdzie?" i "dokąd?" często są łączone, tj, zamiast zapytać: "Dokąd jedziesz?" zadaje się pytanie: "Gdzie jedziesz?". Jednak w języku niemieckim rozgraniczenie między "wo?" i "wohin?" jest bardzo wyraźne, nie możemy sami wybierać, które pytanie zostanie przez nas użyte, musimy trzymać sie ogólnie przyjętych reguł: przemieszczanie, ruch czegoś nieodłącznie łączy się z biernikiem, a stan spoczynku - z celownikiem.

Zanim przejdziemy do przykładów, warto zwrócić uwagę na poniższe czasowniki, prawie tak samo brzmiące, a jednak spełniające różne funkcje w zdaniu:

Akkusativ - wohin?
hängen - wieszać
legen - kłaść
setzen - posadzić
sich setzen -siadać
stecken - wkładać
stellen - stawiać
gehen - iść

Dativ - wo?
hängen -wisieć
liegen - leżeć
sitzen - siedzieć
sein - być
stecken - tkwić, być schowanym
stehen - stać
bleiben - pozostać

Po przyimkach: "an", "auf", "hinter", "in", "neben", "unter", "über", "vor", "zwischen" rzeczownik może występować zarówno w bierniku, jak i w celowniku, zależnie od użytego czasownika i kontekstu zdania.

1. an (na, przy)

Akkusativ: Er hängt das Bild an die Wand.
Dativ: Das Bild hängt an der Wand.

2. auf (na - w poziomie)

Akkusativ: Er legt den Kuli auf den Schreibtisch.
Dativ: Der Kuli liegt auf dem Schreibtisch.

3. in (do, we wnętrzu)

Akkusativ: Sie geht in das (ins) Zimmer.
Dativ: Sie ist in dem (im) Zimmer.

4. über (nad)

Akkusativ: Der Sohn hängt das Bild über den Schreibtisch.
Dativ: Das Bild hängt über dem Schreibtisch.

5. unter (pod, wśród)

Akkusativ: Der Hund legt sich unter das Regal.
Dativ: Der Hund liegt unter dem Regal.

6. vor (przed)

Akkusativ: Ich gehe vor das Haus.
Dativ: Ich stehe vor dem Haus.

7. hinter (za)

Akkusativ: Das Kind stellt die Schultasche hinter den Stuhl.
Dativ: Die Schultasche steht hinter dem Stuhl.

8. neben (obok)

Akkusativ: Die Katze legt sich neben den Hund.
Dativ: Die Katze liegt neben dem Hund.

9. zwischen (między)

Akkusativ: Er stellt den Tisch zwischen den Schrank und das Regal.
Dativ: Der Tisch steht zwischen dem Schrank und dem Regal.

 

Wszelkie prawa zastrzeżone © Copyright 2003 RadziuZ; Projekt i wykonanie: MaSch